W sieci udostępniono dokumentalny film „Lubaczowskie Orlęta 1918. Kresowa Brama do Lwowa”. Produkcja przybliża mało znane wydarzenia z końca 1918 roku, kiedy to lokalni bohaterowie stanęli do zbrojnej walki o niepodległość w ówczesnym powiecie cieszanowskim.
Dokument powstał na zlecenie Centrum Kulturalnego w Przemyślu, przy ścisłej współpracy z Muzeum Kresów w Lubaczowie. Jego realizację dofinansowało Województwo Podkarpackie, a sama produkcja towarzyszy działalności Portalu Muzeum Dziedzictwa Kresów Dawnej Rzeczypospolitej.
Autorem scenariusza i reżyserem obrazu jest dr hab. Andrzej Olejko – ceniony wykładowca akademicki oraz twórca wielu publikacji i filmów historycznych. Pełni on w dokumencie również funkcję narratora, który opowiada o zaciętych walkach polsko-ukraińskich i działaniach tak zwanych „Lubaczowskich Orląt”. Ich poświęcenie miało ogromne znaczenie dla prowadzonych równolegle walk o Lwów, Przemyśl oraz całą Galicję Wschodnią. W filmie występują: Zofia Kostka-Bieńkowska, Dariusz Sałek, Tomasz Róg, Zenon Swatek, Piotr Zubowski i Marek Skulimowski.
Główną osią narracji jest natarcie oddziału Wojska Polskiego pod dowództwem Wiktora Jarosza-Kamionki, maszerującego od strony Jarosławia przez Lubaczów w kierunku Horyńca-Zdroju, a także równoległe działania kompanii lubaczowskiej dowodzonej przez porucznika Stanisława Dąbka. Te strategiczne operacje militarne doprowadziły do skutecznego odbicia Lubaczowa z rąk sił ukraińskich 6 grudnia 1918 roku.
Obraz łączy wielką historię miast powszechnie kojarzonych z walkami o niepodległość w 1918 roku ze zbrojnymi zmaganiami toczącymi się na terenie dzisiejszego powiatu lubaczowskiego. W filmie szczegółowo omówiono działania zbrojne prowadzone w Lubaczowie, Nowej Grobli, Baszni Dolnej, Baszni Górnej, Horyńcu-Zdroju oraz w Cieszanowie.
Twórcy dokumentu sięgnęli po cenne materiały archiwalne, pochodzące między innymi ze zbiorów Muzeum Kresów w Lubaczowie. Przekaz historyczny wzbogacono ponadto ujęciami z inscenizacji historycznej „Bitwa o Lubaczów”, które pomagają widzom wyobrazić sobie trudy walk toczonych w regionie ponad sto lat temu.
Zobaczcie film:
