Edukacja a doświadczenie na polskim rynku pracy –co sądzą różne pokolenia?

Rynek pracy zmienia się na naszych oczach, a my musimy się do tego dostosować. Debata na temat wyższości edukacji nad doświadczeniem zawodowym trwa od lat, ale dziś nabiera nowego wymiaru. Dynamiczny rozwój technologii, dostępność szkoleń online i możliwość zdobycia pracy bez dyplomu zmieniają reguły gry. Dziś coraz więcej młodych ludzi wybiera własną drogę, często pomijając tradycyjną ścieżkę edukacji – i odnosi sukces, podczas gdy starsze pokolenia wciąż cenią sobie formalne wykształcenie. Czy wyższe wykształcenie nadal jest przepustką do kariery? A może liczy się coś zupełnie innego? 

Co stoi za drastycznymi zmianami na rynku pracy?

Rekordowo niskie bezrobocie. Koniunktura w gospodarce. Relatywnie niskie koszty życia i godna płaca, która pozwala się utrzymać – tak wyglądał polski rynek pracy przed pięcioma laty. Ten idylliczny obrazek popsuła pandemia, dając początek odczuwalnej do dziś kaskadzie skutków pogarszających sytuację pracowników. Choć nie wszystkie zmiany wyszły nam na złe, wiele aspektów życia każdego z nas – w tym zawodowego i szkolnego – przeniosło się do Internetu. Mnóstwo firm rozszerzyło swoją obecność online. Można śmiało powiedzieć, że świat, jaki znamy, niemal w całości przeniósł się do cyfrowej rzeczywistości.

Przebywanie w tej wirtualnej przestrzeni otworzyło przed nami ocean nowych możliwości. Choć specjalistyczne kursy online, platformy freelancerskie i narzędzia do budowania własnej marki istniały już przedtem, w trakcie pandemii ilość tych możliwości rozrosła się do przeogromnych rozmiarów. Potencjał z tym związany dostrzegły przede wszystkim młodsze pokolenia, które naturalnie poruszają się w cyfrowym świecie i sprawnie wykorzystują nowe technologie do rozwoju swojej kariery.

Najnowsze trendy w świecie zawodowym

Tak dochodzimy do teraźniejszości, gdzie postpandemiczne zmiany stają się coraz bardziej zauważalne, zarówno jeśli chodzi o ich skalę, jak i wpływ. Analizując dzisiejszy krajobraz na rynku pracy można wysnuć bardzo ciekawe wnioski, tak jak te wywodzące się z badania przeprowadzonego niedawno przez CVwizard. Oto najciekawsze z nich:

• – Starsze pokolenia głęboko wierzą, że edukacja wyższa jest niezbędna w rozwoju zawodowym. 90% pracowników w wieku 45–60 lat uważa, że ich praca wymaga konkretnego dyplomu. W grupie wiekowej 18–29 procent takich odpowiedzi spada do 73%.
• – Z perspektywy zarobkowej sprawy wyglądają podobnie. Starsze pokolenia częściej twierdzą, że ukończenie studiów jest potrzebne do zdobycia dobrze płatnej pracy. Wśród młodszych pracowników odsetek ten spada jednak w okolice 50%.
• – Około połowa ankietowanych oznajmiła, że co najmniej część rekrutacji, w których bierze udział, odbywa się przez LinkedIn.
• – Nieco mniej niż połowa respondentów (około 45%) deklaruje, że aktywnie poszukuje nowej pracy jeszcze przed odejściem z obecnej. 

Dwie pierwsze statystyki podkreślają, że wśród młodszego pokolenia wartość edukacji maleje. Dwie ostatnie zaś wskazują na elastyczność i potrzebę zabezpieczenia zawodowego. Taka postawa z pewnością jest efektem wszechobecności Internetu i łatwiejszego dostępu do ofert pracy – coś, co 30 lat temu byłoby znacznie trudniejsze do zrealizowania.

Te dane wyraźnie pokazują, jak Internet zmienił dynamikę rynku pracy i otworzył nowe możliwości rozwoju zawodowego. Warto więc przyjrzeć się bliżej, jak skutecznie wykorzystać te cyfrowe narzędzia do budowania swojej kariery.

Nowe priorytety, nowe kariery

Zmieniające się podejście do edukacji i doświadczenia wpływa na podejście do rozwoju zawodowego, ścieżkę rozwoju oraz strategie rekrutacyjne. Młodsze pokolenia coraz częściej stawiają na praktyczne umiejętności i elastyczne ścieżki kariery. W pewien sposób zmusza to pracodawców do odejścia od tradycyjnych wymagań, takich jak dyplom – w przeciwnym razie ryzykują trudności w zapełnieniu wakatów. Z kolei starsi pracownicy, wciąż wierzący w siłę wykształcenia, wnoszą stabilność i doświadczenie, które firmy wciąż cenią.

Warto wspomnieć w tym momencie, że w przeprowadzonym badaniu spośród 68% osób w wieku 45–60, które doświadczyły dyskryminacji w procesach rekrutacyjnych, 47% z nich zgłosiła dyskryminację związaną z ich wiekiem. To wyraźny sygnał, że choć rynek pracy się zmienia, pewne obszary nadal wymagają poprawy.

Jak młodsze pokolenia mogą wykorzystać współczesne trendy w rozwoju kariery?

Wyżej wspominana transformacja na rynku pracy i napędzająca ją zmiana poglądów między pokoleniami otwiera przed młodymi kandydatami nowe ścieżki rozwoju. Są one wręcz tak nietradycyjne, że jeszcze kilka dekad temu nikt by nie uznał ich za możliwe. Jednak nowe technologie i zmieniająca się definicja sukcesu pozwala naprawdę na wiele – trzeba tylko wiedzieć, jak zacząć. Przyjrzyjmy się, jak najlepiej wykorzystać te zmiany w praktyce.

Zmiana podejścia do rekrutacji

Współczesne trendy rekrutacyjne zmieniają się pod wpływem odmiennych perspektyw młodszych pokoleń. Z jednej strony pracodawcy wciąż doceniają formalne wykształcenie, szczególnie na stanowiskach specjalistycznych i kierowniczych. Z drugiej jednak – coraz częściej dostrzegają wartość alternatywnych ścieżek rozwoju, takich jak kursy online, certyfikaty branżowe czy projekty realizowane w ramach samodzielnej nauki.

Nowe możliwości rozwoju

Młodsze pokolenia świetnie odnajdują się w cyfrowej rzeczywistości – więc dlaczego wartość wiedzy zdobytej np. na platformach e-learningowych miałaby być mniejsza? Kluczem do sukcesu staje się umiejętność łączenia różnych form edukacji i doświadczenia tak, aby efektywnie przekonać rekrutera do swojej racji (i wiedzy). Połączenie tradycyjnych studiów z szeregiem specjalistycznych kursów online i projektami wykonywanymi w czasie wolnym to różnorodna, acz dzisiaj już normalna i dająca efekty droga do zbudowania kariery.

Znaczenie marki osobistej i sieci kontaktów

W dobie dominacji platform takich jak LinkedIn, jedno jest pewne: nie trzeba mieć doświadczenia ani wykształcenia, aby tworzyć swoją własną markę. Weźmy na przykład najprostszą rzecz: dzielenie się wiedzą. O ile jest ona rzetelna, poparta źródłami i uzasadniona, to każdy post stanowi cegiełkę, która krok po kroku buduje Twoją markę i wiarygodność w cyfrowym świecie. Warto o to zadbać i spędzać kilka godzin w miesiącu na planowanie postów, budowanie sieci i nawiązywanie relacji. Prędzej czy później zaowocuje to nowymi możliwościami rozwoju czy też ofertami pracy z polecenia.

Końcowe myśli – młodzi, cała naprzód!

Główny wniosek płynący dla młodych osób wchodzących na rynek pracy jest taki: edukacja pozostaje niesamowicie ważnym elementem, aczkolwiek dziś mniej ważne jest to, skąd ją zdobywamy. Realia postpandemiczne obnażyły przed nami możliwości samokształcenia z pomocą kursów, odbierając tym samym nieco blichtru uniwersyteckim dyplomom. Mimo że badania CVwizard mogłyby wskazywać na osuwanie się statusu uczelni i uniwersytetów, szkolnictwo wyższe nie zniknie ani dziś, ani jutro. Choć wyższe wykształcenie wciąż ma swoją wartość, współczesny rynek pracy nie wyklucza bardziej różnorodnych ścieżek rozwoju. Kluczem do sukcesu staje się umiejętność łączenia tradycyjnej edukacji z nowoczesnymi narzędziami i otwartość na zmiany, które zmieniają obliczę sukcesu w karierze zawodowej.